Cortona leży na szczycie wzgórza w południowo-wschodniej Toskanii, z widokiem na Valdichianę — rozległą dolinę, którą Etruskowie osuszyli ponad 2500 lat temu. To jedno z najstarszych nieprzerwanie zamieszkanych miast we Włoszech, starsze od Rzymu. I jedno z pierwszych miejsc, gdzie zaczęto uprawiać oliwki na Półwyspie Apenińskim.
Etruskie korzenie oliwy
Zanim Rzymianie rozprzestrzenili kulturę oliwną po całym Morzu Śródziemnym, to Etruskowie zasadzili pierwsze gaje na stokach wokół Cortony. Archeologiczne znaleziska — kamienne prasy, amfory z pozostałościami oleju — datowane są na VII wiek p.n.e. Oliwa służyła nie tylko jako pożywienie: była paliwem lamp, składnikiem kosmetyków i ofiarą dla bogów.
Do dziś w okolicach Cortony rosną drzewa oliwne liczące kilkaset lat. Ich kręte, sękate pnie są żywym łącznikiem z etruską przeszłością — i dowodem, że ten teren od tysiącleci sprzyja uprawie oliwek.
Mikroklimaty i odmiany
Cortona leży na wysokości około 600 metrów n.p.m., ale gaje oliwne rozpościerają się na niższych stokach, między 200 a 450 metrów. Ta wysokość zapewnia chłodne noce — kluczowe dla powolnego dojrzewania oliwek i rozwoju polifenoli, które nadają oliwie intensywną goryczką i pieprzność.
Dominujące odmiany to Moraiolo, Leccino i Frantoio — klasyczna toskańska triada. Moraiolo daje oliwę o najwyższym stężeniu polifenoli, intensywnie owocową i wyraźnie gorzką. Leccino łagodzi profil słodkimi nutami migdałowymi. Frantoio wnosi złożoność i ziołowy charakter.
Zbiory i tradycja
W Cortonie zbiory oliwek odbywają się od końca października do połowy listopada — wcześniej niż w południowych Włoszech, co daje oliwę o wyższej zawartości związków bioaktywnych. Lokalni producenci tłoczą oliwki w ciągu 6-12 godzin od zbioru, często w małych frantoio — rodzinnych tłoczniach, które działają od pokoleń.
Pierwsza oliwa z nowego sezonu — Olio Nuovo — to wydarzenie. Świeża, nieprzefiltrowana, o intensywnym zielonym kolorze i pieprznym smaku, podawana na grzance z solą. Cortonianie mówią, że to najlepsza pora roku — „quando l’olio è giovane”, kiedy oliwa jest młoda.
Pod słońcem Toskanii — i na Twoim stole
Cortona zyskała międzynarodową sławę dzięki książce Frances Mayes „Pod słońcem Toskanii”. Ale dla znawców oliwy to miasto było znane na długo przed tym — jako jedno z najlepszych terroir oliwkowych we Włoszech.
Toskańska oliwa extra vergine, którą oferujemy w Tusca Mercato, pochodzi z tego samego regionu i tych samych odmian — Moraiolo, Leccino, Frantoio. Tłoczona mechanicznie, bez dodatków, z zachowaniem tradycji, która sięga etruskich czasów.
Smak Toskanii — prosto z gajów Cortony na Twój stół.
Oliwa extra vergine z Tusca Mercato to autentyczna toskańska tradycja w butelce.