Kiedy naukowcy próbują wyjaśnić, dlaczego mieszkańcy południowych Włoch żyją tak długo i w tak dobrej formie, odpowiedź często sprowadza się do jednego składnika: kwasu oleinowego. To jednonienasycony kwas tłuszczowy omega-9, który stanowi 55–83% składu oliwy z oliwek extra vergine.
Czym jest kwas oleinowy
Kwas oleinowy (C18:1) to jednonienasycony kwas tłuszczowy, który występuje naturalnie w oliwie z oliwek, awokado i niektórych orzechach. W oliwie extra vergine stanowi dominujący składnik profilu tłuszczowego. W przeciwieństwie do wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, jest stabilny termicznie — co czyni oliwę bezpieczniejszą do gotowania niż wiele olejów roślinnych.
Co mówią badania
Metaanaliza opublikowana w Journal of the American College of Cardiology wykazała, że osoby spożywające ponad pół łyżki stołowej oliwy z oliwek dziennie miały o 14% niższe ryzyko chorób sercowo-naczyniowych i o 18% niższe ryzyko śmierci z jakiejkolwiek przyczyny. Kwas oleinowy jest jednym z głównych mechanizmów tego efektu.
Badania prowadzone na Uniwersytecie w Bari wykazały, że kwas oleinowy wspomaga produkcję OEA (oleiloetanolamidu) — substancji, która reguluje uczucie sytości i wspiera metabolizm tłuszczów. To może tłumaczyć, dlaczego dieta śródziemnomorska bogata w oliwę pomaga utrzymać zdrową masę ciała.
Wpływ na układ sercowo-naczyniowy
Kwas oleinowy pomaga obniżać poziom „złego” cholesterolu LDL, jednocześnie podtrzymując poziom „dobrego” HDL. Działa przeciwzapalnie — zmniejsza stężenie markerów zapalnych we krwi, co jest istotne, ponieważ przewlekły stan zapalny jest powiązany z chorobami serca, cukrzycą typu 2 i chorobami neurodegeneracyjnymi.
Ochrona przed stresem oksydacyjnym
W połączeniu z polifenolami (takimi jak oleokantal i hydroksytyrozol), kwas oleinowy tworzy synergiczny efekt ochronny. Polifenole chronią kwas oleinowy przed utlenieniem, a on z kolei ułatwia wchłanianie rozpuszczalnych w tłuszczach antyoksydantów. To dlatego oliwa extra vergine — bogata zarówno w kwas oleinowy, jak i polifenole — jest zdrowsza niż rafinowana oliwa z oliwek, z której polifenole zostały usunięte.
Nie każdy tłuszcz jest taki sam
Kluczowe jest źródło kwasu oleinowego. Oliwa extra vergine z pierwszego tłoczenia na zimno zachowuje pełny profil bioaktywnych składników. Rafinowane oleje — nawet te z oliwek — tracą większość tych związków podczas obróbki termicznej i chemicznej. Dlatego wybór ma znaczenie.
Chcesz czerpać pełnię korzyści z kwasu oleinowego?
Oliwa dostępna w Tusca Mercato to prawdziwa toskańska extra vergine z bieżącego sezonu — z pełnym profilem kwasów tłuszczowych i naturalnie wysoką zawartością polifenoli. Łyżka dziennie może zmienić więcej, niż myślisz.